روند بيفايده نزديكي باكو به واشنگتن
به قلم : احمدكاظمي
سفر هيئت نمايندگان ستاد فرماندهي نيروهاي مسلح آمريكا مستقر در اروپا به ايران شمالي بار ديگر مسئله همكاريهاي نظامي واشنگتن ـ باكو و نتايج آن را در كانون توجه قرار داد.
بررسي طرح همكاري نظامي نيروهاي مسلح آمريكا مستقر در اروپا با دولت باكو، بازسازي يك فرودگاه نظامي در ايران شمالي، تشكيل و تاسيس مدرسه نظام، تكميل طرح تاسيس مركز همكاري به خاطر صلح، تاسيس مركز طراحي نظامي و نيز آموزش پرسنل پاسدار صلح در باكو توسط نظاميان آمريكايي از جمله اهداف سفر هيئت بلندپايه نظامي آمريكا به شمار ميرود.
همكاريهاي نظامي دولت باكو با آمريكا در شرايطي است كه مواضع آمريكا عليه مردم ايران شمالي در خصوص مناقشه قرهباغ در حال تشديد است. آمريكا به عنوان متحد عملي و اعلام نشده ارمنستان و استقلالطلبان قرهباغ بارها تهديد كرده است كه از سرگيري جنگ پيامدهاي ناگوار مختلفي براي باكو به دنبال خواهد داشت.
جالب اينكه چندي قبل ميتوبرايزا رئيس آمريكايي گروه مينسك اعلام كرد كه شايد قرهباغ كوهستاني استقلال كسب كند كه در واقع اين سخن بدان معناست كه آمريكا مخالف استقلال قرهباغ نيست. چنانچه واشنگتن در عمل نيز از جداييطلبان قرهباغ حمايت مالي و سياسي ميكند.
نكته مهم اينكه جهتگيري همكاريهاي نظامي آمريكا با رژيم باكو، اساساً با تهديدات موجود عليه اين كشور همخواني ندارد. در شرايطي كه تهديد اصلي عليه دولت باكو اشغال شدن 20 درصد از خاك اين كشور است، اما آمريكا تلاش دارد در حوزه درياي خزر و مرزيابي با اين كشور همكاري نظامي بكند. هدف آمريكا از اين موضوع نظامي كردن درياي خزر و جلوگيري از همگرايي در خزر و نيز انجام اقدامات جاسوسي عليه همسايگان باكو به ويژه روسيه به بهانه همكاريهاي مرزباني است. اين روند نه تنها كمكي به حل مشكلات اساسي باكو در قرهباغ نميكند كه جديدي را براي دولت الهام ايجاد خواهد كرد.
در شرايطي كه اساساً نظاميگري آمريكا در اقصي نقاط جهان به ويژه پس از حادثه 11 سپتامبر بحران ايجاد كرده است، سفرهاي هيئتهاي نظامي آمريكايي به باكو، نگراني مردم اين كشور را افزايش داده است. اما مسئله اساسيتر اينكه ارمنستان هيچگاه به همكاريهايي نظامي واشنگتن ـ باكو اعتراض نكرده است و از اين موضوع آگاه است كه هر چه ميزان نفوذ نظامي آمريكا در منطقه بيشتر شود، به همان اندازه سياستهاي دولت باكو منفعلانه شده و شرايط در مناقشه قرهباغ به نفع ارمنستان پيش خواهد رفت. چنانچه همكاريهاي نظامي باكو با ناتو نيز در عمل همسو با منافع ارمنستان بوده است.
به عنوان نمونه نمايندگان ارتش باكو اخيراً دردورههاي آموزشي عمليات نظامي ناتو در شهر اسكوود سوئد شركت كردند.
اين در شرايطي است كه ناتو در سال 1384/ 2005 رزمايش نظامي خود در ايران شمالي را لغو كرده، به اين دليل كه باكو اجازه نداده است نظاميان ارمني كه 20 درصد خاك ايران شمالي را اشغال كردهاند، در اين رزمايش شركت كنند. در واقع ناتو انتظار دارد باكو با ارمنستان تعامل كند و در چنين شرايطي ناتوگرايي باكو به نفع ارمنستان است و اين روند، روند بيفايدهاي براي باكوست.
سفر هيئت نمايندگان ستاد فرماندهي نيروهاي مسلح آمريكا مستقر در اروپا به باكو در شرايطي است كه از سال 2003 در پنتاگون مسئله جابهجايي پايگاههاي آمريكا در ايران شمالي نيز به طور جدي مطرح شده است. مخالفان دولت در اين كشور نيز ادعا ميكنند كه دولت الهامعلياف در نهايت به استقرار نيروهاي نظامي آمريكا در خاك باكو در قبال چشمپوشي آمريكا از طرح مسايل حقوق بشر و دموكراسي در باكو رضايت خواهد داد با وجود اين مقامات عاليرتبه باكو همواره اخبار منتشره در اين خصوص را تكذيب كردند. با وجود اين تكذيبها، اقدام دولت باكو در استقبال از پيشنهاد استفاده مشترك آمريكا و روسيه از پايگاه راداري قبله، ارائه پايگاههاي راداري در شمال و جنوب ايران شمالي به آمريكا، استقبال باكو از طرح آمريكايي گارد خزر، تاكيد گزارشگر شوراي اروپا مبني بر همكاري باكو با واشنگتن در زمينه زندانهاي مخفي سيا، همكاري نظامي باكو با اشغالگران آمريكايي در عراق و افغانستان همگي اين نظر را تقويت ميكنند كه گويا باكو راه كشورهايي نظير گرجستان، چك، لهستان و مغولستان را در اعطاي پايگاه به آمريكاييها در پيش گرفته است.
اما آنچه مسلم است اينكه حضور نظامي آمريكا در باكو موجب تقويت موجِ تروريسم در اين كشور، تضعيف موقعيت باكو در مناقشه قرهباغ و اخلال در روند همگرايي منطقهاي خواهد شد. از اين رو نيز اين انتظار در محافل سياسي باكو وجود دارد كه دولت باكو در عمل نشان دهد كه تبديل به پايگاهي براي جولاندهي آمريكا نخواهد شد.
+ نوشته شده در جمعه بیست و سوم آذر ۱۳۸۶ ساعت توسط عباس میرزا و یاران
|